محمد يوسف حريرى
238
فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )
توسط حضرت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله در مكه صورت گرفت و ماه به دعاى حضرت دو پاره شد و بعد به هم پيوست . اين عمل به درخواست مشركان مكه جهت دو نيم كردن ماه انجام گرفت ( كه با وجود آن باز هم مشركان ايمان نياوردند ) . طبق بعضى از روايات اين امر در آغاز بعثت حضرت بوده است ولى از بعضى روايات برمىآيد كه شق القمر نزديك هجرت و در اواخر دوران مكه روى داد آن هم بنا به تقاضاى حقيقتجويانى كه از مدينه به خدمت حضرت رسيدند و در عقبه با ايشان بيعت نمودند . طبق نوشتهها شق القمر در شب 14 ذى حجه و يا در شب 13 شوال رخ داد . ( تفسير نمونه - دائرة المعارف فارسى - و . . . ) شكر ( ش ) 1 . نام يكى از سورههاى قرآن مجيد . - سورهء شكر 2 . اعْمَلُوا آلَ داوُدَ شُكْراً وَ قَلِيلٌ مِنْ عِبادِيَ الشَّكُورُ ( سبا - 13 ) در عرف علما اظهار نعمت منعم است به واسطه اعتراف دل و زبان ( فرهنگ معارف اسلامى ) شكل ( ش ) قرار دادن نشانه براى حركت حروف ( قرآن ) را شكل مىنامند . ( نامهء هدايت ، ص 88 ) شكور إِنَّهُ غَفُورٌ شَكُورٌ ( فاطر - 30 ) بسيار سپاس پذير . پاداش دهندهء بسيار به مختصر طاعت و خدمت . از اسماء صفات خداى تعالى است ( نامها و صفتهاى خداى رحيم ، ص 90 و 145 ) شمارهء آيات قرآن در مورد شمار آيات و سور و حروف قرآن مجيد رجوع فرماييد به قسمت « عدد » . شمس 1 . نام يكى از سورههاى قرآن مجيد است . - سورهء شمس 2 . وَ الشَّمْسُ تَجْرِي لِمُسْتَقَرٍّ لَها ذلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ ( يس - 38 ) در قرآن 33 بار تكرار شده است . خورشيد آفريدهاى است چون ديگر آفريدگان و پروردگار خويش را تسبيح گويد . خورشيد از آن خداوند است و مسخر ارادهء خداوند است و خداوند آن را براى انسان مسخر كرده است و سرد و خاموش خواهد شد و پرستش آن فريب شيطان و گمراهى و از اعمال كافران است . و هنگام گرفتگىاش ( كسوف ) نماز آيات بايد خواند و معناى اين حكم آن است كه به هنگام حدوث هر نوع حادثهء كيهانى همچون همهء اوقات ديگر فقط بايد به خداوند يكتا توجه داشت . در قرآن از خورشيد با احترام ياد شده و خداوند به آن سوگند ياد فرموده است ( دائرة المعارف بزرگ اسلامى - ذيل آفتاب پرستى ) 3 . وَ الشَّمْسِ وَ ضُحاها ( شمس - 1 ) و اخبار بسيار وارد است در تفسير وَ الشَّمْسِ وَ ضُحاها كه مراد از شمس ، خورشيد رسالت است ( حيوة القلوب ، ج 2 ، ص 107 ) شمع الهى قرآن مجيد ( فرهنگ آنندراج ) قرآن و اسلام ( فرهنگ رشيدى ) شناخت خواص - علم الخواص